Nasze wody
Co to jest „woda"?
Chemiczna cząsteczka wody (H2O) składa się z dwóch atomów wodoru i jednego atomu tlenu. Woda jest cieczą ok. 775 razy cięższą od powietrza. Wyróżniamy wody słone (morskie) i słodkie (śródlądowe). W wodach słonych zawartość soli (chlorku sodowego - NaCl) dochodzi do 35 g/l, w wodach słodkich zawartość soli jest minimalna - 0,1 g/l. W ujściach rzek do morza zasolenie ulega znacznym wahaniom, tworząc strefę tzw. przyujściową.
Woda chemicznie czysta w przyrodzie nie występuje. Jest ona zawsze nośnikiem różnych rozpuszczonych w niej związków mineralnych i gazów. Woda morska ma smak słono-gorzki, który zawdzięcza rozpuszczonym w niej chlorkom. Smak „słodki" wód śródlądowych powodują przede wszystkim węglany.
Stężenie składników mineralnych w wodach rzek i jezior zależy przede wszystkim od otoczenia (pól, lasów, łąk), które nazywamy „zlewnią" rzeki czy jeziora. To właśnie stąd spływają wraz z wodą podeszczową tzw. makroelementy (potas, azot, fosfor, wapń, magnez) i mikroelementy, których obecność jest tylko śladowa (miedź, kobalt, cynk, mangan). Rozpuszczone w wodzie makro- i mikroelementy tworzą sole biogenne, stanowiące źródło życia w rzekach, jeziorach i morzach. To właśnie z nich rośliny budują misternie swoje tkanki, z nich również powstają mikroskopijne glony zawieszone masowo w toni wodnej. Rośliny i glony stanowią pożywienie wielu ryb i drobnych zwierząt wodnych, które z kolei pozwalają żyć małym i dużym wodnym drapieżnikom.
Wody rzek pochodzą wyłącznie ze źródeł i opadów atmosferycznych. Jeziora biorą swe wody ze źródeł, opadów i rzek.
Organizmy żyjące w wodzie tworzą trzy wyraźne grupy: producentów, konsumentów i reducentów. Producentami są rośliny zielone, wytwarzające białko, tłuszcz i węglowodany. Konsumenci - to wszystkie zwierzęta żyjące w wodzie. Reducentami nazywamy mikroorganizmy (bakterie) - grzybki i pleśnie rozkładające martwą substancję organiczną (obumarłe szczątki roślin, martwe ryby i inne zwierzęta) do prostych związków organicznych, z których kolejne rośliny zbudują swoje tkanki, rozpoczynając kolejny cykl życia.
Oprócz związków chemicznych woda zawiera wiele cząsteczek tworzących zawiesinę widoczną gołym okiem. Są to cząsteczki (często zanieczyszczeń), które wiatr niesie z sobą z pól i lasów, a deszcz z atmosfery. Spotykamy w wodzie również zawiesiny organiczne - szczątki roślinne i zwierzęce, które nie opadły na dno.